arktyka.org - Serwis o małych ludach Północy

  Serwis o małych ludach Północy

Jesteś autorem tekstu?
Chcesz zamieścić artykuł?
Skontaktuj się

Regiony - Grenlandia



Poznaj tajemnice zagrożonego Świata.

Albumy, relacje reporterskie, literatura naukowa, opracowania na temat Arktyki.


książki i albumy o Arktyce »











Grenlandia, Kalaallit, Nunaat


Zajmująca powierzchnię 2 175 600 kilometrów kwadratowych lodowa wyspa terytorialnie należy do Danii, choć od 1978 roku posiada względną autonomię i występuje jako terytorium zależne w wyniku porozumienia (referendum) "Home Rule". Mimo głębokich związków z Danią (aneksja nastąpiła w roku 1775), Grenlandia nie należy do Unii Europejskiej. Politycznie zaangażowała się natomiast w członkostwo w Radzie Nordyckiej (przyłączenie nastąpiło w 1984 roku), powstałej z inicjatywy Danii i zapoczątkowanej w 1952 roku.

Natomiast demograficznie i kulturowo Grenlandii znacznie bliżej do Terytorium Nunavut, obszaru wydzielonego z Północnej prowincji Kanady i zamieszkałego w głównej mierze przez Innuitów.

Oficjalne statystyki* nie określają jednoznacznie linii pochodzenia prawnego kto jest Grenlandczykiem. Zatem przyjmuje się, że Grenlandczykiem jest osoba urodzona na terenie Kalaallit ale też mianem Grenlandczyków określa się mieszkańców przebywających na wyspie a urodzonych w Danii. Osoby te, których rodzice nie są pochodzenia grenlandzkiego nie posiadają statusu 'tubylca' i rejestrowani są jako 'napływowi', czyli Danes. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż tylko nieznaczna część napływowych mieszkańców włada językiem grenlandzkim (czyli de facto eskimoskim). Mimo to aż 95% Grenlandczyków posługuje się na co dzień tym językiem.

img
Mapa skupisk ludności zamieszkałej na Grenlandii.
Źródło: http://maps.grida.no/go/graphic/greenland_indigenous_population


Grenlandię zamieszkuje obecnie 56 854 osób** z czego 6 758 (12%) nie jest urodzonych na Kalaallit. Spora część żyje w Danii (około 8 - 10 000) i jest to przeważnie ucząca się młodzież, bądź też osoby stanowiące małżeństwa mieszane.

Społeczność Grenlandii mieszka w około 80 osadach i miastach. Ludność skupiona jest przede wszystkim na wybrzeżach, natomiast cała wyspa podzielona jest na 18 okręgów administracyjnych biorących swoje nazwy od większych miast - stolic regionów.

----------------
* - informacje dotyczące statystyk i danych liczbowych pochodzą z portalu International Work Group for Indigenous Affairs.
** - dane na 01.01.2004 rok.

Tekst: Włodek Rybicki

Reklama

Ludy tubylcze

img

Mapka prezentująca wszystkie etniki, które zaliczane są do Małych Ludów Północy przez kraje mające na swoim obszarze strefę arktyczną lub subarktyczną.

Mapa rozmieszczenia ludów tubylczych w tzw. krajach arktycznych.
Źródło: http://www.npolar.no/ansipra/image/Arctic04E.jpg

Podział regionalny

Podział regionalny dokonany został między kraje, których granice bezpośrednio sąsiadują z wydzielonym przez południki rejonem arktycznym. Te styczne należą do Kanady, Stanów Zjednoczonych, Rosji, Norwegii oraz Danii - wyjątek stanowi tutaj Grenlandia i niektóre wyspy. Przynależność poszczególnych sektorów Arktyki determinuje podział ludności autochtonicznej, znajdującej się w obrębie danego państwa. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że owa przynależność państwowa dzieli niekiedy poszczególne grupy pomiędzy różne kraje. Tak dzieje się w przypadku Saamów w Skandynawii, Yupik syberyjskich i alaskańskich oraz Eskimo między Grenlandią i Kanadą.

Regiony:

imgGrenlandia

imgAzja

imgAmeryka

imgEuropa